İlk Türk Kadın ve Erkek Oyuncu

Tanzimat Tiyatrosu'ndan itibaren en önemli sorun, kadin oyuncu sorunu olmustur. Mesrutiyet Dönemi bir çok sorunlarin oldugu gibi kadin sorunun da yüzeye çiktigi, tartisildigi bir dönemdir. Kadinlara esit haklarin verilmesi, örtünmeden vazgeçilmesi, kadin - erkek ayrimciliginin kaldirilmasi tartisilan baslica konulardi.

Temsillerde Ermeni kadinlarin bulunmasi güç degildi, ancak Ermeni oyuncular için öngörülen sakincalar Ermeni kadin oyuncular için de geçerliydi. En önemlisi de Türkçe'nin telaffuzuyla ilgili sorunlardi.

Türk kadininin sahneye çikmasinin en atesli savunucusu Muhsin Ertugrul olmus, özlemini duydugu yürekli Türk kadinin sahneye çikmasi da 1920 yilinda gerçeklesmisti.

Afife Jale ismindeki bu Türk kizi, Hüseyin Suat'in kaleme aldigi “Yamalar” isimli oyunda sahneye çikti. “Tatli Sir” ve “Odalik” oyunlarinda ise polis kovusturmasiyla karsilasti. Içisleri Bakanligi'nin bir genelgesiyle Müslüman kadinlarin sahneye çikmasi yasaklandi. Afife Jale'den daha önce, 1918'de, Behire, Memduha, Beyza, Refika ve Afife adindaki genç kizlar Darülbedayi'ye girmisler ve daha sonra da birakmislardi. Bunlardan Afife ve Refika stajer olarak kabul edilmistir, bütün baskilara ragmen daha sonra Burhanettin toplulugunda Seniye, Yeni Sahne'de Saziye (Moral), Münire (Neyire Neyir), Bedia (Muvahhit) Afife Jale'yi izlemislerdir.

Ilk Türk erkek oyuncusunun adi bilinmemektedir, çünkü Halk Tiyatrosu ve Köylü Tiyatrosu geleneginde bir çok erkek oyuncu seyirciyle bulusmustu. Ancak ilk erkek oyuncunun Ahmet Fehim Efendi oldugu sanilmaktadir. Güllü Agop Tiyatrosunun ilanlarindan yola çikilarak Ahmet Necip'in ilk Müslüman erkek oyuncu oldugu dile getirilmektedir.

Yorum Yaz